Μία προσφυγοπούλα ΑΕΚ στην Βόρεια Εύβοια…

Σήμερα θα σας πω μια ιστορία, όμορφη σαν παραμύθι. 16 χιλιόμετρα μακριά από την Κωνσταντινούπολη βρισκόταν η πόλη Πύργος που σήμερα στα τούρκικα λέγεται Κενάν Μπουργκάς.

Ήταν ένα χωριό 4.500 κατοίκων πολλοί από τους οποίους ήταν κηπουροί, ξακουστοί. Η φήμη τους έφτανε μέχρι και την Πόλη. Ακόμη στον Πύργο οι άντρες του χωριού απασχολούνταν με την κτηνοτροφία και το εμπόριο κρεάτων και γάλακτος… Συνολικά στα μητρώα της Κοινότητας ήταν καταγεγραμμένα 52 διαφορετικά επαγγέλματα.

Στον Πύργο υπήρχαν περί τα 750 σπίτια, χωρισμένα σε 16 συνοικίες

Στο χωριό έμεναν ΜΟΝΟ Έλληνες αφού με βασιλικό διάταγμα είχε παραχωρηθεί το δικαίωμα να μην επιτρέπουν σε Τούρκους να κατοικούν στο χωριό αν δεν το ήθελαν οι ντόπιοι, οι Πυργιώτες, οι Έλληνες δηλαδή…

Η κοινότητα λειτουργούσε αυτόνομα σε συνεργασία με την Εκκλησιαστική Επιτροπή η οποία πλήρωνε όλα τα λειτουργικά, διοικητικά έξοδα. Πλήρωνε τους Παπάδες, Δασκάλους, Ψάλτες, Νυχτοφύλακες, Αγροφύλακες, Κοινοτικούς υπαλλήλους… Τα έσοδά προέρχονταν απ το νοίκιασμα των καπηλειών που ήταν δύο όλα και όλα αλλά τα χρήματα που εισέπρατταν έφταναν και περίσσευαν.

Από τον Πύργο καταγόταν η περίφημη Ρόζα Εσκενάζυ η οποία έπαιζε με την κομπανία της στα ξακουστά πανηγύρια της περιοχής τον Δεκαπενταύγουστο…

H εκκλησία του χωριού ήταν η Κοίμηση της Θεοτόκου με εξαιρετικής σπανιότητας δημιουργίες όπως ο Επιτάφιος Θρήνος, οι κρεμαστές καντήλες, η Αγία Τριάδα σλαβικής τεχνοτροπίας και άλλα που σώζονται ακόμη. Οι 4 εικόνες του τέμπλου – πλην της Κοιμήσεως – ήταν ίδιες με τις Εικόνες του Αγίου Γεωργίου του Πατριαρχείου.

Η προσφυγιά
Το 1915 ξεκίνησε η τραγική ιστορία του τέλους του χωριού μέσα από μια σειρά ξεριζωμών… Τότε οι κάτοικοι κατηγορήθηκαν ότι βοηθούσαν τους Ρώσους στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο και αποφασίστηκε η εξορία τους στην Ανατολή…

Στις 30η Μαϊου του 1915, στις δύο τα μεσάνυχτα μαζεύτηκαν στην Αστυνομία όλα τα υπάρχοντα των κατοίκων (δήθεν προς φύλαξη…) και στην συνέχεια ο πληθυσμός μεταφέρθηκε με όσα ρούχα μπορούσε να κουβαλήσει μαζί του, στο Μπουγιούκ-ντερέ. Από εκεί με βαποράκι πέρασαν απέναντι στη Μικρά Ασία στην Κίο (Νικομήδεια) και στη συνέχεια άλλοι με τα κάρα και άλλοι με τα πόδια, βάδιζαν προς την Προύσσα με συνοδεία στρατιωτικών και αστυνομικών. Στο δρόμο τους βρήκε η μεγάλη σφαγή των Αρμενίων…

Η φτώχεια ταλαιπωρούσε τους Έλληνες πρόσφυγες του Πύργου και πολλοί αναγκάστηκαν να ζητιανεύουν για να ζουν. Άλλοι κατόρθωσαν με μεταμφίεση να το σκάσουν και να φθάσουν στην Πόλη. Δυόμιση χρόνια κράτησε το δράμα της εξορίας. Όλοι όμως γύρισαν στην Κωνσταντινούπολη και τα Χριστούγεννα του 1918 στο χωριό.

Στο χωριό όμως είχαν εγκατασταθεί Τούρκοι. Απ’όσα είχαν αφήσει εκείνο το βράδυ στις 30/ 5/15 στην Αστυνομία δεν βρήκαν τίποτα. Και αναγκάστηκαν να αρχίσουν τα πάντα από την αρχή. Σπίτια, χωράφια, μαγαζιά, σχολείο, εκκλησία, κοινότητα, έπρεπε να ξανασυγυριστούν.

Και ύστερα ήρθε η καταστροφή το ’22. Οι κάτοικοι του Πύργου συμπεριλήφθησαν στη συμφωνία ανταλλαγής πληθυσμών που είχε υπογραφεί μεταξύ Βενιζέλου και Ατατούρκ. Στις 10 Οκτωβρίου του 1924 ημέρα Παρασκευή στις 10 το πρωί, με το πλοίο ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΕΜΕΣΤΙΧΑΣ, που είχε ναυλώσει η Ελληνική Κυβέρνηση όλοι οι κάτοικοι τον χωριού 4.830 ψυχές ξεκίνησαν και πάλι από το Μπουγιούκ-ντερέ, αυτή τη φορά όμως για το μεγάλο ταξίδι προς την Ελλάδα.

Με πρώτη στάση την Θεσσαλονίκη, το ταξίδι συνεχίστηκε για τον Ναύσταθμο του Πειραιά. Εκεί επιτράπηκε σε όσους ήθελαν ή είχαν γνωστές οικογένειες να κατέβουν. Έμειναν περίπου 70 οικογένειες στην Κηφισιά, το Περιστέρι και την Νίκαια. Συνεχίζοντας την περιπλάνηση οι πρόσφυγες από τον Πύργο έφτασαν στις 22 Οκτωβρίου 1924, ύστερα από ταξίδι 12 ημερών στα Λουτρά της Αιδηψού.

Στις 15 λοιπόν Μαΐου 1925 άρχισε να δημιουργείται ο Νέος Πύργος με σκηνές και τσαντήρια στο σημείο που βρίσκεται σήμερα ο ελαιώνας του Ταξιάρχη. Δόθηκαν πρόχειρα 5000 στρέμματα γης και οι ξεριζωμένοι Ρωμιοί άρχισαν να τα καλλιεργούν τη γη για να ζήσουν.

Η ανεργία και η φτώχεια και η ελονοσία όμως άρχισαν να απειλούν τους κατοίκους και έτσι πολλοί εγκατέλειψαν την νέα τους γη αναζητώντας την τύχη του σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη
Στην απογραφή του 1928 καταγράφηκαν μόνο 780 άτομα, από τις 4.830 ψυχές που ξεκίνησαν το ταξίδι από τον Πύργο…

Μέχρι το 1932 έγινε η οριστική διανομή σπιτιών και χωραφιών και έτσι τελείωσε το δράμα της προσφυγιάς που το έζησαν αυτοί οι άνθρωποι δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια!

Η ομάδα του Νέου Πύργου λέγεται φυσικά… ΑΕΚ!
Ο Νέος Πύργος Ευβοίας απ΄όπου κατάγεται και ο Λεωνίδας Καμπάνταης, έχει σήμα του τον βυζαντογέννητο δικέφαλο αετό σε κίτρινο φόντο και η ομάδα της περιοχής, ονομάζεται, τι άλλο; ΑΕΚ… ΑΕΚ Νέου Πύργου. Με τα κατορθώματα αυτής της ΑΕΚ θα καταπιαστούμε σήμερα. Η ομάδα αγωνίζεται στην Α1 κατηγορία Ευβοίας και βρίσκεται σε θέση διεκδίκησης της ανόδου στην παραπάνω κατηγορία αφού είναι δεύτερη στην βαθμολογία αποδίδοντας εξαιρετικό ποδόσφαιρο.

Επιμέλεια: Νίκος Αγγελίδης

* Πληροφορίες για την ιστορία του ιστορικού χωριού «Πύργος» κοντά στην Κωνσταντινούπολη και την δημιουργία του Νέου Πύργου αντλήσαμε από σχετική έρευνα – παρουσίαση του Αναστάσιου Μαμάνη.
* Σε λίγες ημέρες θα κάνουμε αφιέρωμα στην άλλη ΑΕΚ της Εύβοιας, την ιστορική ΑΕΚ Χαλκίδας.

Πηγή: aek-live.gr

Posted in

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *